Funkcja thumb|Neutralizacja patogenu przez lizosomy makrofaga: a. Fagocytoza patogenu (1) i uformowanie fagosomu (2).b. Fuzja błon lizosomów (3) z fagosomem, wytworzenie fagolizosomu, rozkład patogenu przez enzymy.c. Zniszczony patogen (4) jest wydalany przez błonę komórkową (6). Komórki te uczestniczą w mechanizmach obronnych organizmu. Makrofagi wraz z granulocytami zaliczają się do komórek żernych. To właśnie one, w razie inwazji drobnoustrojów, pierwsze docierają na miejsce.
Chemotaksja Makrofagi przemieszczają się dzięki czynnikom chemotaktycznym, do których zaliczają się metabolity bakterii, produkty limfocytów, pewne składniki dopełniacza, ikozanoidy, produkty rozpadu komórek. Dzięki niemu nie poruszają się bezładnie, ale w kierunku działającego nań bodźca.
Aktywacja Aby w pełni rozwinąć swe właściwości cytotoksyczne, komórki żerne muszą ulec aktywacji. Substancje aktywujące makrofagi dzielą się na dwie grupy: do pierwszej zalicza się wytwory bakterii oddziałujące z receptorami rozpoznającymi wzorce, druga to cytokiny produkowane przez limfocyty T oraz komórki tuczne. Cytokiną najsilniej aktywującą makrofagi jest interferon γ. Współdziałają z nim różne inne czynniki.