IFN-γ wzmaga ekspresję receptorów dla czynników, wśród których wymienia się czynnik zahamowania migracji makrofagów (MIF), GM CSF, IL-2, IL-4, CCL2, CCL3, M-CSF, TNF. Czynniki te mogą także działać bez pomocy interferonu γ. Dzięki temu tworzą się makrofagi aktywowane.
Aktywacja polega na zmianach biochemicznych w postaci zwiększenia aktywności enzymów oraz innych białek uczestniczących w cytotoksyczności, zachodzą też zmiany w budowie komórki (rozwój szorstkiej siateczki, aparatu Golgiego, lizosomów, nierównej powierzchni).
Makrofagi po aktywacji nie tylko cechują się większymi zdolnościami fagocytarnymi i pinocytarnymi, ale także syntezują i uwalniają większe ilości mediatorów, w tym cytokin. Ich lizosomy produkują enzymy, stosownie do fagocytowanej treści – zawartość enzymów w lizosomach rośnie. Wzrastają bakteriobójcze właściwości komórki. Rośnie cytotoksyczność w stosunku do komórek neoplazmatycznych. Ponadto makrofagi po aktywacji lepiej prezentują antygeny limfocytom T. Aktywniej reagują na czynniki chemotaktyczne, ale też lepiej przylegają do podłoża.