Początki powiatu prudnickiego (circulus Neostadiensis) datowane są na drugą połowę XIII wieku, kiedy okolice Prudnika były częścią Królestwa Czech. Powiat powstał równolegle z działaniami osadniczymi biskupa ołomunieckiego Brunona z Schauenburga, który w latach 50. i 60. XIII wieku założył szereg miejscowości w pobliżu Biskupiej Kopy w celu przeciwdziałania wkroczeniu biskupa wrocławskiego do lasu granicznego. Prudnik, założony w 1255 przez Woka z Rożemberka, stanowił twierdzę na morawsko-śląskim pograniczu, przez co powiat odgrywał znaczącą rolę w obronności państwa czeskiego. Założenie powiatu prudnickiego przez władców Czech miało miejsce po 1259 i było próbą wzmocnienia granicy z księstwem opolskim i biskupstwem wrocławskim. Powiat był położony „obok” księstwa opawskiego i nie wchodził w jego skład.
Pierwotne terytorium powiatu prudnickiego obejmowało miasto Prudnik i osiem wsi: Chocim, Dytmarów, Jasiona, Krzyżkowice, Łąka Prudnicka, Moszczanka, Skrzypiec, Trzebina.