Richard Wolfgang Semon (ur. 22 sierpnia 1859 w Berlinie, zm. 12 grudnia 1918 w Monachium) – niemiecki zoolog i biolog ewolucyjny. Uważał, że cechy nabyte mogą się dziedziczyć, i ideę tę wprowadzał do ewolucjonizmu społecznego.
Życiorys Syn pośrednika finansowego Simona Josepha Semona i Henrietty Aschenheim, brat lekarza Felixa SemonaHoßfeld U. Semon, Richard Wolfgang W: Neue Deutsche Biographie 24 (2010), ss. 241–242. Około 1885 roku przeszedł z judaizmu na protestantyzm.
Studiował zoologię na Uniwersytecie w Jenie u Ernsta Haeckla, następnie medycynę na Uniwersytecie w Heidelbergu, gdzie jego nauczycielami zoologii byli Otto Bütschli i Karl Gegenbaur. Tytuł doktora filozofii otrzymał w Jenie w 1883 roku po przedstawieniu rozprawy Das Nervensystem der Holothurien. W grudniu 1884 zdał egzaminy państwowe i w 1885 roku otrzymał prawo wykonywania zawodu lekarza. W 1886 roku został doktorem medycyny. W 1885 roku wyjechał do Zachodniej Afryki, potem pracował w Stacji Zoologicznej w Neapolu u Antona Dohrna. Stamtąd przeniósł się do Instytutu Anatomicznego w Jenie, gdzie został asystentem Oscara Hertwiga. Habilitował się w 1887 roku, w 1891 roku został profesorem nadzwyczajnym. W latach 1891–1893 odbywał podróże naukowe do Australii i na Malaje.