Interwencje purystyczne bywają pojmowane jako przejaw nacjonalizmu, a przez niektórych socjolingwistów są określane jako wyraz ideologii monoglosji czy też element tzw. ideologii języka standardowego, zespołu postaw językowych właściwych dla nowoczesnych społeczeństw, w których języki narodowe podlegają standaryzacji. Puryzm jest często uznawany za praktykę negatywną. W zachodnich kręgach lingwistycznych uchodzi wręcz za postawę nietolerancyjną i anachroniczną. Jego specyficzna odmiana zwana puryzmem elitarnym, dążąc do perfekcji językowej, neguje wartość form niestandardowych i regionalnych. Z kolei puryzm etnograficzny zakłada, że dialekty wiejskie są w jakiś sposób czystsze niż odmiany miejskie lub standard. Puryzm archaizujący wiąże się zaś z idealizacją przeszłości i dawnych modeli literackich, na niekorzyść zjawisk innowacyjnych. Takie podejścia purystyczne, wraz z puryzmem ksenofobicznym (zwalczającym elementy pochodzenia obcego), wpisują się w schematy różnych odmian nacjonalizmu.
Puryzm bywa pojmowany jako szczególna forma preskryptywnego podejścia do języka.