Z biegiem czasu kurs ten – z uwagi na zmieniający się parytet ceny złota i srebra – nie utrzymał się. Wtedy ustalono określenie jednostki obrachunkowej równej 30 groszy (gr) jako złoty polski (złp) zwanej też florenem (fl). Natomiast złoty dukat otrzymał nazwę złoty czerwony.
Złoty pozostawał przez dłuższy czas jednostką wyłącznie obrachunkową. Obiegowe monety obejmowały następujące nominały: półgrosz – ½ grosza (do 1526) grosz – 1 grosz (od 1367 do 1795, także później) półtorak – 1½ grosza (od 1614 do 1666Górecki A. Półtoraki Wazów. Wydanie I, 2022. , także później) dwojak – 2 grosze (bity sporadycznie, głównie za panowania Jana Kazimierza) trojak – 3 grosze (od 1528 do 1795, także później) czworak – 4 grosze (od 1565 do 1568) szóstak – 6 groszy (od 1528 do 1764) ort – 18 groszy (od 1609 do 1756)
Po raz pierwszy złoty pojawił się jako moneta w roku 1663 pod postacią tymfa. (Od 1564 bito półkopki o wartości 30 groszy.)
W XVII w. 1 złoty czerwony liczony był na 4–6 złp. Przy reformie monetarnej króla Stanisława Augusta złoty stał się jednostką zasadniczą o kursie 1 złp = 30 gr. Stosunek ten utrzymał się przez czasy Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego (Kongresówki).