Indeks h określa pierwszy symbol terminalny wchodzący do drzewa rozbioru danej produkcji, indeks i – pierwszy nierozpatrzony jeszcze symbol terminalny, a położenie kropki oznacza postęp analizy danej produkcji. Ujmując rzecz formalnie, sytuacja Earleya [A →h X0 … Xp−1 •i Xp … Xq−1] oznacza, że algorytm przeanalizował podciąg t0 … ti−1 jako część formy zdaniowej t0 … th−1X0 … Xq−1α do symbolu Xp−1 włącznie (małe litery greckie α, β, γ, ... oznaczają dowolne, także puste ciągi symboli terminalnych lub nieterminalnych).
Na początku działania algorytmu zbiór sytuacji zawiera jeden element [S’ →0 •0 S], gdzie S oznacza właściwy symbol startowy danej gramatyki, a S’ – pomocniczy symbol startowy spoza zbioru symboli gramatyki. Następnie dopóty, dopóki ten zbiór rośnie, algorytm dodaje do niego nowe sytuacje na podstawie wejściowych symboli terminalnych i sytuacji już należących do zbioru. Jeżeli nowo utworzona sytuacja już należy do tego zbioru, nie zmienia się go. Do powstawania nowych sytuacji prowadzą trzy rodzaje działań: wczytywanie (ang.