Drużyny Świętego Krzyża i Zielonego Sztandaru (ros. Дружины Святого Креста и Зеленого Знамени), żołnierzy Drużyn Św. Krzyża nazywano potocznie крестоносцы (noszący krzyże) – ochotnicze oddziały wojskowe białych o charakterze bractw religijnych podczas wojny domowej w Rosji.
Latem 1919 r. wojska białych na Syberii poniosły bardzo duże straty, a ich działania ofensywne zostały powstrzymane. W tej sytuacji potrzebowali oni uzupełnić swoje oddziały nowymi żołnierzami. We wszystkich miastach rozlepiono plakaty nawołujące do wstępowania do armii. Swój pomysł na poprawienie sytuacji militarnej przedstawił też prof. Dmitrij W. Bołdyriew, dyrektor służby prasowej rządu admirała Aleksandra W. Kołczaka. Opublikował początkowo serię artykułów prasowych, atakujących sowiety, bolszewików i popierającą ich inteligencję. Następnie zaproponował sformowanie tzw. Drużyn Świętego Krzyża, stanowiących równocześnie oddziały wojskowe i bractwa religijne. Ich religijnym patronem był protojerej ojciec Piotr Rożdziestwienski. Ze strony wojskowej nadzór sprawował gen. Władimir W. Golicyn, pełniąc od 28 sierpnia 1919 r. funkcję inspektora ochotniczych formacji zbrojnych przy sztabie głównodowodzącego admirała A. W. Kołczaka. 19 września 1919 r. w Omsku szef sztabu głównodowodzącego wojskami białych na Wschodzie gen. Michaił K.