20 sierpnia 1980 podpisał apel 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikamiApel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s.])..

Zajmował się badaniem dziejów gospodarczych i społecznych Polski XVI–XIX w., metodologią historii oraz metrologią pojmowaną jako oddzielna dziedzina nauki. Jego pracę naukową odznaczało interdyscyplinarne podejście oraz nowatorstwo teoretyczne. Od lat 60. XX w. współpracował blisko z historykami drugiego pokolenia francuskiej szkoły Annales na École pratique des hautes études, stosując w badaniach perspektywę długiego trwania, a jego prace były cytowane m.in. przez ówczesnego lidera tej szkoły, Fernanda Braudela. Wychodząc z tradycji marksistowskich udało mu się stworzyć oryginalne koncepcje początków polskiego kapitalizmu, zaproponować model funkcjonowania peryferyjnego feudalizmu na ziemiach polskich w XVI–XVII wieku, co znalazło odzwierciedlenie zwłaszcza w przetłumaczonej na wiele języków pracy Teoria ekonomiczna ustroju feudalnego. Próba modelu (1962), której treść konsultował m.in. z Oskarem Langem. Najpopularniejszą jego pracą są Miary i ludzie (1970). Reprezentował podejście humanistyczne do historii gospodarczej. Odrzucał , uznając stosunki klasowe i gospodarcze za nadrzędne wobec etnicznych i politycznych.