Agustín de Iturbide w Meksyku), obawiające się rządów hiszpańskich antyklerykałów, zerwały współpracę z monarchią hiszpańską. Jednak ruchy wyzwoleńcze w roku 1821 na Santo Domingo tym różniły się od podobnych organizacji na kontynencie południowoamerykańskim, że poniosły one klęskę. Obecnie historycy określają tymczasową suwerenność wyspy mianem „efemerycznej niepodległości”. Chociaż Juan Pablo Duarte, ze względu na swój młody wiek nie orientował się w ówczesnych wydarzeniach politycznych, później powracał do nich z nostalgią.
Tymczasowy rząd Caceresa domagał się wsparcia od nowego republikańskiego rządu Simona Bolivara. Jego apel został jednak zignorowany. Sąsiednie Haiti, wyzwolone spod zwierzchnictwa francuskiego, postanowiło podbić hiszpańską część wyspy. Taktyka władz Haiti polegała na przejęciu całej wyspy z rąk europejskich potęg imperialnych, by na trwałe ocalić zdobycze rewolucji haitańskiej. Prezydent Haiti, Jean-Pierre Boyer przeprowadził udaną inwazję na wschodnią (hiszpańską) część wyspy Hispaniola. Rząd Haiti całkowicie zniósł niewolnictwo. Republika Haiti wchłonęła Santo Domingo. Walki pomiędzy Boyerem a starą elitą kolonialną przyczyniły się do masowej migracji plantatorów.