Bitwa pod El Pinal W połowie listopada 1523 r. portugalski kapitan Pedro de Alvarado y Contreras otrzymał od Hernana Cortesa misję odkrycia i opanowania ziem na południe od Meksyku. W wyprawie kapitana Alvarado uczestniczyło: trzystu żołnierzy, stu dwudziestu łuczników i karabinierów, stu trzydziestu pięciu jeźdźców oraz kilkuset wojowników ze sprzymierzonych plemion Cholutec oraz Tlaxcaltec. Gdy wyprawa dotarła do wybrzeży Gwatemali w 1524 r., hiszpańscy konkwistadorzy spotkali się z tubylcami, wywodzącymi się etnicznie od ludów Majów oraz Nahuatl. Większość z nich należała do plemienia Kiczów. Wówczas Alvarado zawarł sojusz z tradycyjnym wrogiem Kiczów, wodzem plemienia Kaqchikel. Zanim konkwistadorzy postawili stopy na ziemi gwatemalskiej, podbili już plemię Kaqchikel. Pokonani tubylcy poddali się w 1520 r. i poprosili Hiszpanów o pomoc w walce z plemieniem Kiczów. Cortes wysłał poselstwo do stolicy Kiczów, Gumarcaj, z żądaniem podporządkowania państwa władzom hiszpańskim oraz zawieszenia walk z ludem Kaqchikel. Kicze odrzucili ultimatum i zaczęli szykować się do wojny. Gdy armia hiszpańska dotarła do Xelaju (obecnie miasto Quetzaltenango), zarządca tej osady wysłał ponaglenie do Gumarcaj. Kicze obrali na swego przywódcę Tecuna Umana. Wraz z wojskiem liczącym 8400 wojowników napotkał on konkwistadorów pod El Pinal.