o księgach wieczystych i hipotece () oraz Kodeks Cywilny ().
W wyniku nowelizacji z 2011 roku zniesiono podział na hipotekę zwykłą i kaucyjną a wprowadzono możliwość zabezpieczenia jedną hipoteką wielu wierzytelności wynikających z tego samego stosunku prawnego.
Hipoteka umowna Podstawą wpisu hipoteki do księgi wieczystej jest oświadczenie właściciela nieruchomości obciążanej o ustanowieniu hipoteki złożone w formie aktu notarialnego (pod rygorem nieważności). Jeżeli ustanowienie hipoteki następuje na rzecz banku (tzw. hipoteka bankowa) lub SKOK-u, to wymogi prawne zostały złagodzone – wystarcza oświadczenie złożone w formie pisemnej pod rygorem nieważności.
Rygor formy nie dotyczy oświadczenia składanego przez drugą stronę (wierzyciela hipotecznego).
Hipoteka przymusowa Podstawą wpisu do księgi wieczystej może być: postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia tytuł wykonawczy postanowienie prokuratora ostateczna decyzja administracyjna zarządzenie zabezpieczenia. Hipoteka ta powstaje bez woli właściciela obciążanej nieruchomości.