Cechy utworu thumb|240px|Salambo wśród gołębi (mal. Georges Rochegrosse, 1895) Głównym tematem powieści jest cierpienie i obsesja przywódcy najemników Matha, który w ujęciu Flauberta stał się romantycznym barbarzyńcą, i którego życie od momentu spotkania z Salambo jest podporządkowane marzeniom o niej. Motywacją Matha w działaniu nie są pieniądze (jak w przypadku autentycznych przywódców buntu), lecz pożądanie nieosiągalnej córki HamilkaraF. Brown, Gustaw Flaubert, s. 456.. Toczona przez niego walka jest bojem o wszystko albo nic: Matho utożsamia walkę o Kartaginę z walką o własną miłość. Skazany jest jednak na klęskę, gdyż dowodzone przez niego siły nie są zdolne do skoordynowanego działania – zbyt wielkie są wśród jego żołnierzy różnice kulturowe i językowe. Stosując zabieg ironii, Flaubert konstruuje monumentalną scenę wkroczenia Matha do Kartaginy – jest to jednak wejście do miasta przez bezbronnego jeńca, zakończone jego egzekucją – nie zaś wymarzone przez bohatera zdobycie fortecyF. Brown, Gustaw Flaubert, s. 457–458..