Ugoda węgiersko-chorwacka z 1868 r. pozostawiająca Chorwacji jedynie niewielką autonomię spowodowała wzrost sympatii Chorwatów dla Strossmayera i jego stronnictwa, co pozwoliło wygrać mu wyboru do saboru. Ówczesne cele Strossmayera to zmiana ustroju dualistycznego Austro-Węgier na federacyjny (co miało poprawić sytuację Chorwacji w ramach monarchii) oraz – jednocześnie – dalekosiężny cel utworzenia państwa jugosłowiańskiego (pierwszym krokiem w tym celu miało być zajęcie Bośni przez Serbię). Ten ostatni element jego programu, choć Strossmayer zrezygnował w nim z całkowitego zjednoczenia etnicznego Słowian południowych, z czasem spowodowały utratę poparcia przez niego w społeczeństwie chorwackim, coraz silniej nastawionym konfrontacyjnie wobec Serbów.
W 1873 r. zniechęcony niewielkim rozmiarem ustępstw Węgier podczas renegocjacji ugody Strossmayer ustąpił z kierownictwa Partii Narodowej i wycofał się z polityki. Partia przeszła na stanowiska prowęgierskie, a do idei Strossmayera powróciła grupa działaczy, która w 1880 r. powołała Niezależną Partię Narodową.