mały|Szachownica Polibiusza Szachownica Polibiusza – rodzaj szyfru monoalfabetycznego wymyślony w starożytności przez greckiego historyka Polibiusza.
Szachownica klasyczna Szyfr ten przypisuje każdej literze liczbę, według następującej tabeli:
123451ABCDE2FGHI/JK3LMNOP4QRSTU5VWXYZ
Cyfry oznaczają położenie danej litery w tabeli – pierwszą cyfrą jest numer wiersza, a drugą – kolumny. Tak na przykład tekst: ŚCIŚLE TAJNE po zaszyfrowaniu (nie uwzględniając polskich znaków) przyjmuje postać:
43 13 24 43 31 15 44 11 24 33 15
Szachownica z rozwidlaniem Klasyczna szachownica Polibiusza jest kwadratową tabelą, w której pierwszy wiersz zawiera współrzędne pionowe (kolumn), a pierwsza kolumna współrzędne poziome (wierszy). Metoda rozwidlania polega na dodaniu (jako drugiego od góry) wiersza bez współrzędnej poziomej. Do komórek tego wiersza wpisuje się słowo-klucz, które może zawierać najwyżej 8 liter. Pozostałe pola tego wiersza pozostawia się niewypełnione. Cyfry będące współrzędnymi pionowymi niewypełnionych komórek wpisuje się jako współrzędne poziome wierszy od trzeciego w dół. Powstaje tabela, która ma 10 kolumn, a liczba wierszy zależy od długości słowa-klucza. Następnie wypełnia się powstałą szachownicę pozostałymi literami alfabetu (z pominięciem liter z klucza) i ewentualnie innymi znakami.