Życiorys thumb|Teren księstwa Leiningen z zaznaczoną siedzibą rodową miastem Amorbach Po prywatnych naukach pobieranych na rodzinnym zamku Karl ukończył prywatną szkołę w Bonn. O jego wychowanie dbała matka, troszcząc się, by jego edukacja odpowiadała posiadanemu statusowi społecznemu oraz kształtowała wrażliwość na sztukę. Od 1821 do 1823 Karl studiował prawo na Uniwersytecie w Getyndze pod kierunkiem Karla Friedricha Eichhorna. Ferie spędzał w Anglii u boku swojej matki, ojczyma i przyrodniej siostry Wiktorii. Na angielskim dworze, także dzięki staraniom matki, pogłębiał swoje zainteresowania sztuką i malarstwem.
W latach 1823–1842 oddawał się przede wszystkim zarządzaniu majątkiem rodowym Leiningen i zajmował rozbudową nowej rezydencji Waldleiningen. Aktywnie wkraczał w świat lokalnej polityki, reprezentując interesy wyższej szlachty i burżuazji. Światopoglądowo zmierzał jednak w kierunku liberalizmu. Był członkiem izby wyższej (izby panów) sejmu bawarskiego. Od 1820 zasiadał także w izbie wyższej parlamentu krajowego Wielkiego Księstwa Hesji, zaś od 1833 w Badenii, gdzie otrzymał rangę wielkoksiążęcego generała-majora.