Instytut zajmował się działaniami dotyczącymi technologii wytwarzania biokomponentów i biopaliw pierwszej generacji z wykorzystaniem różnych surowców, prowadził prace studyjne w zakresie technologii wytwarzania biopaliw drugiej generacji, a także uczestniczy w pracach nad systemem wsparcia rozwoju biopaliw w Polsce.
Odnawialne źródła energii Instytut zaangażowany był we wdrażanie nowych technologii w energetyce odnawialnej na polskim rynku. Współpracował z krajowym przemysłem, wspierał działania inwestorów, niezależnych dostawców energii ze źródeł odnawialnych oraz przedsiębiorstw energetycznych zainteresowanych wykorzystaniem energii odnawialnej. IPiEO służył pomocą administracji rządowej i jednostkom samorządu terytorialnego w kształtowaniu strategii i prawa regulującego wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w Polsce. Pomagał również w przygotowaniu planów inwestycyjnych. Współpracował z partnerami z Unii Europejskiej poprzez realizację wspólnych projektów badawczo-wdrożeniowych.