Patriarchat zen – szczególna linia sukcesji patriarchów zen biegnąca od siedmiu buddów przeszłości, poprzez historycznego Buddę Siakjamuniego, patriarchów (chiń. zu (祖); kor. cho; jap. so; wiet. tổ) linii medytacyjnej Indii (dhyana), Chin (chan), Korei (sŏn) i Japonii (zen). Uważa się, że oficjalna linia przekazu kończy się na Huinengu – szóstym patriarsze chanu – gdyż nie dokonał on przekazu misek i szaty jednemu z wybranych uczniów, co było tradycyjnym symbolem. Od tej pory przekaz stał się „demokratyczny”. Każdy oświecony uczeń otrzymywał potwierdzenie oświecenia i najczęściej stawał się kolejnym „patriarchą” w swojej linii przekazu Dharmy.
Powstanie diagramu i implikacje Zen nie utożsamiał siebie z innymi tradycjami buddyjskimi, które związane są z jakimś szczególnym tekstem; np. szkoła huayan oparta była na Sutrze Awatamsace. Wiązało to te szkoły bezpośrednio z pewnymi naukami Buddy Siakjamuniego, a tym samymi jego osobą. Zamiast tego zen, od samego swojego początku, jako chiński chan, prezentował siebie, co jest widoczne w jego tekstach, jako właściwy buddyzm lub ściślej, jako centralną naukę buddyzmu, doktrynę „serca Buddy”.