Szczerze przywiązany do idei unii i do Kościoła katolickiego biskup musiał jednak ustępować przed władzami świeckimi, wprowadzając wbrew własnym przekonaniom zmiany liturgiczne upodabniające obrządek unicki do prawosławnego. W takich okolicznościach musiał m.in. znieść święto Bożego Ciała i wprowadzić obowiązkową modlitwę za rodzinę carską. Zdaniem Włodzimierza Osadczego
Kuzemski nie chciał zrealizować do końca zamierzeń władz carskich, które oczekiwały od niego, by zakończył akcję oczyszczania obrządku unickiego oficjalnym włączeniem swojej diecezji do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Dlatego 20 stycznia 1871 złożył dymisję, która została zaakceptowana przez cara. Za swoją działalność na Chełmszczyźnie otrzymał Order Świętej Anny I klasy.
Jego decyzja nie została jednak usankcjonowana przez Stolicę Apostolską; papież Pius IX w dalszym ciągu uważał go za ordynariusza chełmskiego. Wrócił do Lwowa, później zamieszkał w Laszkach Górnych (koło Mikołajowa), gdzie i zmarł. Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie (w grobowcu Kowalskich, pole Nr 58Ihor Melnyk: Pryzabutyj Mychajło Kuzemśkyj. „Zbruč”. 20 lutego 2014. ).
Przypisy