Rok 1944 thumb|240px|Metropolita Andrzej Szeptycki Latem i jesienią 1944 armia radziecka zajęła Wschodnią Galicję, jak również Ukrainę Zakarpacką z diecezją greckokatolicką w Mukaczewie-Użhorodzie, a wkrótce rozszerzyła hegemonię sowiecką na wszystkie przyległe obszary, gdzie żyli ukraińscy unici, tzn. Polskę (część diecezji przemyskiej i Apostolskiej Administracji Łemkowszczyzny) i Czechosłowację (diecezja Preszow). W liście do kardynała Tisseranta z marca 1944 Szeptycki wyrażał ogromne obawy związane z powrotem radzieckich okupantów. Początkowo jednak polityka radziecka zdawała się zmienić swój ogólny kierunek; ateizacja nie była tak akcentowana.
Jednak po początkowym niezdecydowaniu (zezwolenie na uroczysty pogrzeb metropolity Andrzeja Szeptyckiego we Lwowie i udział w nim przedstawicieli nowych władz) Józef Stalin nakazał likwidację Kościoła greckokatolickiego i jego przymusowe włączenie do kontrolowanej przez państwo Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. W marcu Stalin zatwierdził dziesięciopunktowy projekt opracowany przez ukraińskich działaczy partii komunistycznej, który zakładał likwidację struktur Cerkwi greckokatolickiej połączone z wzmacnianiem struktur prawosławnych na Ukrainie. Równolegle na nowo rozpoczęły się prasowe ataki na kapłanów greckokatolickich.