Dla Hiszpanii powszechnie stosowane daty to śmierć króla Ferdynanda II Aragońskiego (1516), śmierć królowej Izabeli I Kastylijskiej (1504) lub zdobycie Grenady (1492), kończące okres rekonkwisty.
Historycy francuscy, włoscy, hiszpańscy i portugalscy dzielą najczęściej średniowiecze na wczesne i późne. Historycy brytyjscy, niemieccy i amerykańscy przeważnie dzielą je na „wczesne”, „pełne” i „późne”. W XIX wieku całe średniowiecze często określano jako „wieki ciemne”, lecz po przyjęciu podziału czasowego średniowiecza określeniem tym potocznie posługują się niektórzy historycy w stosunku do wczesnego średniowiecza.
Późne cesarstwo rzymskie thumb|Grupa tetrarchów; posąg z okresu późnego cesarstwa rzymskiego, Wenecja Cesarstwo rzymskie osiągnęło największy zasięg terytorialny w II wieku n.e.;