Fundacja ołtarza i obrazu kojarzona jest jednoznacznie z zakończeniem wojny trzynastoletniej. Wojewoda inowrocławski, starosta bydgoski Jan Kościelecki 9 grudnia 1466 jako wotum dziękczynne za powrót Pomorza Gdańskiego do Polski ufundował za uprzednią zgodą Kazimierza Jagiellończyka ołtarz pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny w kościele farnym w Bydgoszczy. Na główną ozdobę ołtarza zamówił bądź zakupił obraz maryjny. Do swej fundacji starosta dopuścił na równych prawach burmistrza i rajców bydgoskich. Wspólnie z nimi powołał do życia czteroosobowe kolegium duchownych-ołtarzystów (mansjonarzy), którzy podczas codziennej mszy porannej śpiewać mieli oficjum liturgiczne Najświętszej Marii Pannie. Mansjonarze sprawowali swą posługę w intencji zbawienia duszy zmarłego wojewody brzeskiego, starosty bydgoskiego Mikołaja Szarlejskiego (1397–1457), któremu Jan Kościelecki zawdzięczał swą karierę urzędniczą i majątekŁbik Lech, Staropolskie dzieje bydgoskiej fary (XIV-XVIII wiek), „Kronika Bydgoska” XXIV (2002), Bydgoszcz 2003.
Erekcji kanonicznej ołtarza dokonał 25 lutego 1521 r. biskup włocławski Maciej Drzewicki.