Zbyszko Melosik (ur. 25 kwietnia 1956 w Poznaniu) – polski socjolog edukacji i pedagog, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Wydziału Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Doktor honoris causa Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.
Działalność naukowa i dydaktyczna Ukończył studia magisterskie z zakresu politologii w 1979 w Instytucie Nauk Politycznych na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1983 rozpoczął pracę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stopień naukowy doktora uzyskał w 1986. Habilitował się na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w dziedzinie nauk humanistycznych, dyscyplinie pedagogika, specjalności pedagogika porównawcza w 1995 na podstawie pracy Współczesne amerykańskie spory edukacyjne. Tytuł naukowy profesora zwyczajnego uzyskał w 1998. W 2018 otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Szczecińskiego. W 2019 został uhonorowany Medalem Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego.