Układ ten stał się popularny w architekturze serbskiej (serbscy władcy sprawowali szczególną opiekę nad monastyrem Chilandar, który nazywano nawet "serbskim klasztorem"), szczególnie za panowania Stefana Urosza II Milutina i Stefana Urosza IV Duszana.
Ostateczne wykształcenie się planu trójkonchowego przypada na XIV w. i związane jest z klasztornymi założeniami Serbii i Wołoszczyzny. Opisane założenie cerkwi monastyru Chilandar zostało zredukowane przez obcięcie ramion krzyża greckiego i pozostawienie głównej części świątyni (nawy) w postaci kwadratu, do którego bezpośrednio przylegały apsydy boczne (zazwyczaj północna i południowa) oraz główna (zazwyczaj wschodnia, nieco oddalona od centrum poprzez szczątkowe ramię krzyża greckiego). Kopuła nawy zamiast na kolumnach wsparta została na ścianach świątyni.
W Serbii typowym przykładem zastosowania planu trójkonchowego jest monastyr Starčeva gorica (obecnie w Czarnogórze) z lat 70. XIV w. Wkrótce potem model ten pojawił się w architekturze wołoskiej (wraz z serbskimi architektami z Chilandar), gdzie najstarszym zachowanym przykładem jest cerkiew monastyru Cozia z lat 1380-1386 (plan trójkonchowy pojawiał się tu często do XVI w., głównie w cerkwiach klasztornych).