Miasto otoczone było od południa murem obronnym z czterema basztamiRobert Grochowski. Mur obronny miasta Bydgoszczy – przyczynek archeologa. Kronika Bydgoska XXIV (2002). Bydgoszcz 2003., a z pozostałych stron ciekami wodnymi. W murze osadzone były trzy główne bramy miejskieRobert Grochowski. Bramy, wały i fortyfikacje bastionowe dawnej Bydgoszczy. Kronika Bydgoska XXIII (2001). Bydgoszcz 2002.: Kujawska (1523 r.), Poznańska i Gdańska oraz tzw. Bramka wiodąca na zamek. Miasto lokacyjne otaczały cztery przedmieścia: Kujawskie, Poznańskie, Gdańskie oraz Okole. W obrębie murów miejskich znajdowały się trzy świątynieLech Łbik. Narodziny bydgoskiej parafii, średniowieczne świątynie, parafialny laikat, dekanat. Kronika Bydgoska – tom specjalny wydany z okazji wizyty papieża Jana Pawła II w Bydgoszczy. Bydgoszcz 1999.: miejska fara (1346 r.) oraz kościoły klasztorne: karmelitów (1397 r.) i jezuitów (1617 r.) Na przedmieściach znajdowały się kolejne kościoły klasztorne: bernardynów (1480 r.) i klarysek (1615 r.)Barbara Janiszewska-Mincer. Z dziejów klasztoru i kościoła Klarysek. In. Kalendarz Bydgoski 1985., kościoły filialne: św. Idziego (XIII w.), św. Trójcy (1576 r.) oraz kościoły szpitalne: św. Ducha (1448 r.), św. Stanisława (1529 r.) i św. Krzyża (1550 r.).