W kolejnych latach rozbierano m.in.: mury miejskie – część środkową wyburzono na pocz. XIX w., resztę pod koniec XIX w. wykorzystano do zabudowy mieszkalnej przy ul. Pod Blankami Bramę Kujawską (1523 r.) – 1817 r. Bramę Gdańską (1584 r.) – 1817 r. kościół szpitalny pw. św. Stanisława (1529 r.) – 1818 r. kościół karmelitów pw. Najświętszej Marii Panny (1399 r.) – 1822 r. Bramę Poznańską (1600 r.) – 1828 r. kościół św. Trójcy (1576 r.) – 1829 r. obiekty mennicy (czynnej w l. 1594-1688) – 1831 r. stary ratusz stojący pośrodku Rynku – 1834 r. kościół pw. św. Idziego – 1879 r. zespół klasztorny karmelitów (1399)- 1890 r. ruiny zamku Kazimierza Wielkiego (1347 r.) – 1895 r.
Kolej czynnikiem miastotwórczym
Bydgoszcz w pruskich planach kolejowych pojawiła się w 1842 r., gdy rozważano połączenie Berlina z Królewcem. Decyzja o budowie węzła bydgoskiego zapadła ostatecznie w 1848 r. po ostrej debacie ze zwolennikami budowy wschodniopruskiej linii kolejowej przez Chojnice i Gdańsk.