Do połowy XIX wieku Bydgoszcz nie rozszerzała swych granic. W 1816 r. miasto zakupiło teren na wschód od traktu gdańskiego, a w latach 20. XIX w. wytyczono równolegle do zarzuconego w latach 1835–1850 dawnego traktu (ul. Pomorskiej) ulicę Gdańską. W 1838 r. wytyczono Nowy Rynek na południe od murów miejskich, zaś na północ od Brdy powstał gmach administracyjny regencji. Odtąd rozpoczął się systematyczny proces zabudowy obszaru Grodztwa, aby pod koniec XIX w. zakończyć się jego przekształceniem na nowe miejskie centrum administracyjno-oświatowe.
Zasadniczy przełom w rozwoju urbanistycznym Bydgoszczy nastąpił w 1851 r., kiedy na Bocianowie zlokalizowano główny dworzec kolejowy dla Bydgoszczy. Teren między dworcem a starym miastem włączono w obszar administracyjny Bydgoszczy i rozpoczęto jego zabudowę. W 1853 r. zostały rozplanowane dwie nowe dzielnice mieszkaniowe nazwane na cześć ówczesnego króla pruskiego Fryderyka Wilhelma (IV i jego małżonki): Friedrich Wilhelm Stadt – dzielnica przylegająca do dworca Elizabeth Stadt – dzielnica sięgająca zaplecza ul. Gdańskiej
Dwie dzielnice miały wspólny plac targowy (Plac Piastowski) oraz plac sakralny (Plac Zbawiciela). Około 1870 r.