Nałęcz (Choczennica, Łęczuch, Nalancz, Nalencz, Nałęczyta, Nałonie, Pomłość, Toczennica, Toczenica) – polski herb szlachecki związany z zawołaniami Nałęcz i Nałęcz Jezioro, jeden z najstarszych herbów polskich (zachował się na pieczęci z 1293, zaś legendy herbowe umieszczają jego początek w czasach pierwszych Piastów). Występował głównie w gnieździe rodu Nałęczów, WielkopolsceNazwy oboczne, zawołania i występowanie za: . Spośród ponad 900 rodów używających Nałęcza (Tadeusz Gajl podaje 932 nazwiska) największe znaczenie uzyskali Małachowscy, Ostrorogowie, Raczyńscy, Rostworowscy, Żarczyńscy i Czarnkowscy (Czarnkowscy używali odmiany herbu, Nałęcz III, ale ukształtowała się ona na wzór pierwotnych wersji podstawowego Nałęcza, szczegóły niżej). Wysoki status tych rodów został potwierdzony nadaniem tytułów hrabiowskich i stosownych odmian w herbach (patrz sekcja: Odmiany, alternatywne wizerunki i wersje utytułowane).
Opis herbu Opisy historyczne Jan Długosz blazonuje herb następująco:
Co w przekładzie daje:
Kasper Niesiecki podaje dodatkowo opis klejnotu:
Opis współczesny Opis skonstruowany współcześnie podaje m.in. Alfred Znamierowski: