W tym okresie bogate było również życie kulturalne i gospodarcze. W dziedzinie życia społecznego warto odnotować: pierwsze ostrowskie pismo – dwujęzyczny „Tygodnik Powiatowy” (1851), pierwszy numer „Gazety Ostrowskiej” (1896), działalność Towarzystwa Czytelni Ludowych, objazdy bibliobusu (staranie ostrowskiego księgarza i społecznika Stefana Rowińskiego),
działalność Towarzystwa Śpiewaczego, utworzenie Towarzystwa Upiększania Miasta (1900), powstanie pierwszego w zaborze pruskim polskiego gimnazjalnego klubu sportowego „Venetia” (1908), powstanie jednego z pierwszych polskich towarzystw piłkarskich „Ostrovia” (1909), pierwsze muzeum (1910), pierwsza monografia Ostrowa: Aus den Vergangenheit der Stadt Ostrowo (1914, ostatni pruski burmistrz miasta Max Bessert).
Najważniejsze nowe obiekty, zakłady, osiągnięcia gospodarcze tego okresu: nowa synagoga (1857–1859), nowy budynek Amts- und Landgericht (sąd) z więzieniem (1863), gazownia (1867), koszary (Stare Koszary im. Moltkego – 1867, Nowe Koszary – 1897, Koszary Ułańskie – 1899, hangar dla samolotów i sterowców), Fabryka Machin dla Rolnictwa (ob. Spomax, 1882), nowa poczta (1886), rzeźnia (1897), stacja wodociągowa (1897), wodociągi miejskie (1903), kanalizacja, oczyszczalnia ścieków (1907–1909), nowy kościół katolicki (ob.