Nacjonalizm afrykanerski (afr. Afrikaner Volkseenheid) – ideologia nacjonalistyczna, oparta na założeniu, że naród afrykanerski został powołany przez Boga do rządzenia Afryką Południową. Wyrósł on na gruncie holenderskiego kalwinizmu, który przyjął później formę kalwinizmu afrykanerskiego. Nacjonalizm afrykanerski został ugruntowany przez historię Burów, np. Wielki Trek. Po uzyskaniu przez Afrykę Południową statusu dominium Imperium Brytyjskiego zaczął przyjmować formy polityczne – w 1914 stworzono Partię Narodową, która w latach 1948–1994 sprawowała władzę. Nacjonalizm afrykanerski odegrał kluczową rolę w funkcjonowaniu polityki apartheidu.
Mit założycielski narodu afrykanerskiego Początek kolonizacji europejskiej thumb|240px|Charles Davidson Bell „Jan van Riebeeck przybywa na Przylądek” Kolonizacja holenderska na obszarze dzisiejszego RPA rozpoczęła się w 1652, kiedy to przedstawiciel Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej Jan van Riebeeck wylądował nieopodal Przylądka Dobrej Nadziei i założył Kapsztad. Tereny te już wcześniej były zamieszkane przez ludność Khoikhoi, co doprowadziło do starć pomiędzy tubylcami a przybyszami. Riebeeck zakazał Holendrom żenić się z autochtonami oraz rozpoczął wojny z nimi. Do kolonii zaczęli przybywać holenderscy chłopi (hol. boers).