23 Łotewski Batalion Schutzmannschaft „Gauja” () – kolaboracyjny pomocniczy oddział policyjny złożony z Łotyszy podczas II wojny światowej
Historia Batalion rozpoczęto formować 25 lutego 1942 r. w Boldera pod Rygą. Składał się z czterech kompanii. Na jego czele stanął kpt. K. Brigadiers. Oddział liczył 15 oficerów, 67 podoficerów i 432 szeregowych policjantów. Łotysze umundurowani byli w uniformy po armii łotewskiej. Na pocz. maja zakończono szkolenie wojskowe. Pod koniec miesiąca batalion przybył na okupowaną Ukrainę do Dniepropietrowska. Do grudnia podstawowym zadaniem Łotyszy była ochrona robót drogowych prowadzonych przez rosyjskich robotników w rejonie miasta. Na pocz. 1943 r. otrzymali oni nowe mundury niemieckie z łotewskimi plakietkami na rękawach. W marcu przerzucono ich na Zaporoże, gdzie ochraniali budowę umocnień wojskowych. Następnie powrócili do Dniepropietrowska, zaś stamtąd zostali odesłani do Kerczu na okupowany Krym, gdzie zabezpieczali budowę strategicznego mostu. Batalion liczył wówczas ok. 300 ludzi. Kiedy Armia Czerwona zbliżyła się do Kerczu w październiku 1943 r., Łotysze zostali wycofani przez Rumunię do rejonu Brześć-Kowel. Tam brali udział w działaniach antypartyzanckich.