W czasie wypiętrzania się czeskich gór występowała działalność wulkaniczna, czego dzisiejszym dowodem są liczne pozostałości kominów i wylewów wulkanicznych, popiołów, a także źródła wód mineralnych i gorących. Na południowym zachodzie od Kotliny Czeskiej rozciągają się pasma Szumawy i Lasu Czeskiego, a na północnym zachodzie Rudawy. Na linii uskoków występują źródła cieplicowe (Karlowe Wary, Mariańskie Łaźnie). Od północnego wschodu kotlinę otaczają Sudety, gdzie wznosi się najwyższy szczyt graniczny z Polską – Śnieżka o wysokości 1602 m n.p.m.

thumb|300px|Obszary niskich gór w Masywie Czeskim Karpaty w obrębie Czech reprezentowane są przede wszystkim przez Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, zbudowane z fliszu z wypreparowanymi twardzielcowymi grzbietami z wapienia jurajskiego.

Klimat Czechy leżą w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego. Położenie Czech w Europie Środkowej, w sąsiedztwie Polski warunkuje istnienie klimatu przejściowego. Tak samo jak Polska, Czechy znajdują się w strefie wpływów zarówno mas polarnomorskich znad Oceanu Atlantyckiego, jak i mas kontynentalnych pochodzących z Azji. Wynikiem tego fakt jest zmienność pogodowa. Czechy tak jak Polska mają zbliżone wartości termiczne i opadowe.