na efekt przeniesienia (carry-over) oraz bywa trudniejszy organizacyjnie i analitycznie.
Randomizacja skupisk (cluster randomized trials) Gdy randomizacja pojedynczych osób jest utrudniona (np. interwencje zbiorowe), stosuje się dobór losowy skupisk (clusters), np. przychodni lub innych jednostek organizacyjnych, co wiąże się z większym ryzykiem zakłócania i wymaga odpowiednio zaplanowanej analizy statystycznej.
Badania bez randomizacji Po wdrożeniu interwencji do praktyki klinicznej skuteczność i bezpieczeństwo mogą być oceniane także w badaniach nierandomizowanych (non-randomized controlled trials), np. w porównaniu z osobami jeszcze nieobjętymi leczeniem lub z grupami historycznymi; wyniki takich badań uznaje się za mniej wiarygodne niż badań z randomizacją, lecz mogą stanowić ich uzupełnienie.
Próby terenowe i środowiskowe próby interwencyjne W odróżnieniu od eksperymentalnych badań klinicznych próby terenowe (field trials) prowadzi się w populacji ogólnej lub bardzo dużych zbiorowościach, zwykle z przewagą osób zdrowych;