Kwiatek czysty smutnego sierca – polska średniowieczna anonimowa pieśń maryjna, spisana prawdopodobnie w XV wieku. Utwór opiera się na średniowiecznej symbolice kolorów i kwiatów, i związanych z nimi zalet, przypisywanych Maryi – niewinności, skromności, pokory, skłonności do męczeństwa i skupieniu na życiu duchowym.
Wiersz składa się z 8 strof. Kolejne strofy rozpoczynają się od opisu koloru i gatunku kwiatu, odpowiadającego Marii i uosabianym przez nią cnotom. Po każdej zwrotce następuje czterowersowy refren o treści: A czemu nam smutek, / Gdy ta Panna wiesiele, / A przy naszym skonaniu / Wieczne ucieszenie.
Pojawiające się w utworze kwiaty to kolejno: biała lilia (strofa 2) – biel reprezentowała w średniowieczu czystość, niewinność, światło, aniołów i proroków. Lilia kojarzona była natomiast z czystością. czerwona róża (strofa 3) – w średniowieczu czerwień mogła symbolizować władzę świecką (jeśli miała odcień purpurowy) lub, jeśli miała odcień cynobrowy, kojarzona była z krwią Jezusa i serafinami. Róża tej barwy kojarzona była z męczeńską śmiercią. zielony kwiatek (strofa 4) – zieleń była w średniowieczu kolorem Raju. modry fiołek (strofa 5) – błękitne kwiaty reprezentowały życie kontemplacyjne, uduchowienie i czystość. Błękit był również atrybutem Marii.