Dzieło oparte jest na poetyce kontrastu: rozpoczyna je utrzymany w spokojnym tonie monolog poety, proszącego o mogiłę położoną wśród stepów nad brzegiem Dniepru, zaś kończy dramatyczne wezwanie do buntu i "obmycia wolności krwią", zbliżone do estetyki wystąpień antycarskich zawartych w utworach Sen i Kaukaz, a także do wcześniejszego poematu Hajdamacy.

Popularność Testamentu wśród ukraińskich działaczy niepodległościowych była bardzo duża. Marian Jakóbiec podkreśla, że dzieło ze względu na swój polityczny wydźwięk było przez nich traktowane niemal jak drugi hymn narodowy. Testament był również wykorzystywany w publikacjach propagandowych ukraińskich i rosyjskich socjalistów, którzy interpretowali utwór jako wezwanie do buntu społecznego, łącząc utwór z tymi dziełami Szewczenki, w których dopatruje się on głównych wrogów Ukrainy nie w całych narodach, ale w warstwach najzamożniejszych, uciskających chłopów ukraińskich ekonomicznie (np. Do Polaków, Chłodny Jar). Cytaty z Testamentu wykorzystywała również radziecka propaganda okresu II wojny światowej, wzywając do walki z hitlerowskimi Niemcami po ich napaści na ZSRRШевченківський словник, Інститут літератури імені Т. Г. Шевченка Академії Наук УРСР, 1978, t. I, s. 231.