thumb|250px|Widok Wolina w X wieku. Wizerunek umieszczony jest na jednym z bloków mieszkalnych w centrum miasta. Osiadłe w tamtym czasie na terenie dzisiejszej gminy Wolin plemię Wolinian rozwinęło niezliczone ośrodki życia plemiennego, a według niektórych źródeł z samego Wolina – Winety w X wieku uczyniło największe miasto Europy.
Powstanie miasta Wraz z rozpoczęciem wielkiej wędrówki ludów w IV–VI wieku na tereny Wyspy Wolin zaczęli napływać Słowianie. Dogodne położenie nad Dziwną oraz dostęp do morza sprzyjały powstaniu w tym miejscu osady. Początki miasta datowane są na koniec VIII wieku, kiedy to nad Zalewem, w pobliżu ujścia Odry, przy przeprawie przez Dziwnę powstała niewielka osada. Rozwojowi osadnictwa sprzyjało strategiczne położenie na skrzyżowaniu ważnych szlakach handlowych, które przebiegały przez te tereny, przyciągając kupców z Fryzji, Skandynawii, Bizancjum, Azji Środkowej, Rusi oraz miast słowiańskich. Dzięki takiemu położeniu Wolin rozwinął stosunkowo wcześnie szeroką działalność handlową. Z miasta wywożono m.in. futra, ryby, masło, miód i inne lokalne produkty, a sprowadzano towary, których brakowało w regionie. O znaczeniu tego handlu świadczą znajdowane w pobliżu Wolina monety arabskie z dynastii panujących w Bagdadzie i Samarkandzie z IX–X wieku.