Portugalski europejski Portugalski brazylijski cómodo cômodo fenómeno fenômeno tónico tônico génio gênio
Morfologia i składnia Użycie zaimków osobowych w zdaniu W odmianie brazylijskiej, zwłaszcza w języku mówionym, używa się zaimka (ja), podczas gdy w odmianie europejskiej nie należy go dodawać, np.:
Portugalski europejski Portugalski brazylijski Não quero ir ao cinema. Eu não quero ir ao cinema.
Użycie zaimków zwrotnych W odmianie brazylijskiej stosuje się je przed czasownikiem, a w europejskiej na końcu czasownika poprzedzone myślnikiem, np.:
Portugalski europejski Portugalski brazylijski Lavo-me Eu me lavo
Zaimki dopełnienia bliższego i dalszego - Dopełnienie bliższe Dopełnienie dalsze me, te, a, o, nos, vos, as, os me, te, lhe, nos vos, lhes
Odmiana europejska Dopełnienie bliższe
Zasada jest taka, że w odmianie europejskiej stosuje się je zawsze (tzn. nie należy ich w żadnym wypadku pomijać) i występują po czasowniku poprzedzone myślnikiem (są jeszcze warianty, gdy wstawia się je dosłownie wewnątrz czasownika i ze względów fonetycznych dodaje spółgłoskę) np.:
→ (zjadłem go)
→ (planuję zjeść go)
→ (zjem go)
Dopełnienie dalsze Używa się ich po czasowniku posiłkowym.