Powieść podzielona jest na cztery części.

Lotos Przebywający od 10 lat na pustyni Pafnucy doznaje coraz większych pokus i zwątpień. Nawiedzają go erotyczne sny i wizje Tais, pięknej tancerki i kurtyzany, którą poznał w młodości. Te przejawy stłumionej miłości Pafnucy odczytuje jako wezwanie ze strony Boga do nawrócenia grzesznej Tais. Po długich wahaniach opuszcza swą pustelnię i podejmuje wędrówkę do Aleksandrii. W wędrówce swej napotkał mieszkającego na pustyni Timoklesa z Kos. Mnich był zdziwiony, że można się wyrzec życia ziemskiego z innych powodów niż wiara w Boga i nagrodę pośmiertną. Bezskutecznie próbował nawrócić Timoklesa na chrześcijaństwo. Wchodząc do Aleksandrii Pafnucy został zelżony i obrzucony kamieniami przez grupkę dzieci. Udał się do domu przyjaciela z lat młodości Nikiasa. Ten z radością przyjął gościa i obdarował go swoją najlepszą tuniką. Pafnucy nałożył tunikę na pustelnicze łachmany i udał się na poszukiwanie Taidy. Przypadkowo trafił do amfiteatru, w którym akurat występowała Tais. Po zakończonym przedstawieniu mnich podążył do domu pięknej aktorki.