Na uwagę zasługuje fakt iż uprawnienia finansowe dotyczyły głównie gmin stanowiących jedną miejscowość. Na obszarze byłych zaborów pruskiego i austriackiego do 1934 r. (reformy scaleniowej.) istniały tylko jednostkowe gminy wiejskie, natomiast na terenie byłego Królestwa Polskiego gminy uzyskujące uprawnienia finansowe często składały się wyjątkowo z jednej miejscowości.
Po wojnie, na mocy Rozporządzenia z dnia 20 stycznia 1947 (z mocą obowiązującą od 1 stycznia 1946) do gmin wiejskich o charakterze miejskim zaliczono 65 miejscowości, w tym 44 w woj. śląskim. Jednostka przestała istnieć z dniem 29 września 1954 w związku ze zniesieniem gmin i wprowadzeniem gromad i osiedli.
Wykaz gmin W tabelach zachowano oryginalną ortografię.
Województwo śląskie / katowickie / stalinogrodzkie Gminy istniejące po wojnie (zbiorowe o charakterze jednostkowym) podlinkowano do artykułów o gminach nawet jeżeli funkcjonowały przed wojną jako gminy jednostkowe. Gminy funkcjonujące tylko przed wojną (wyłącznie jednostkowe) podlinkowano do artykułów o miejscowościach. Herb Gmina Od Do Od Do Powiat 20px Bielszowice 1924-06-17Dz.U. Śl. 1924 Nr 14, poz. 56. 1939 1946-01-01. 1951-03-31, włączone do Nowego Bytomia. katowicki 20px Bobrek-Karb – – 1946-01-01 1951-03-31, włączone do Bytomia. bytomski 20px Bogucice 1924-06-17 1924-10-14Dz.U. Śl.