W związku z tym obowiązki przewodnika może wykonywać każdy. Dyskutowane również były systemy szkolenia przewodników turystycznych przez organizacje branżowe, które jednak nie miałyby żadnego usankcjonowania prawnego i mogą jedynie posiadać status dobrowolny.
Uprawnienia (do 31.12.2013) Przewodnikiem turystycznym może być osoba, która posiada uprawnienia określone ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych (). Funkcja przewodnika turystycznego to przede wszystkim sumienne sprawowanie opieki nad uczestnikami podczas oprowadzania wycieczek, jak również fachowe udzielanie im informacji o kraju, odwiedzanych miejscowościach, obszarach i obiektach. Po deregulacji w roku 2013 w ustawie pozostały zapisy jedynie o przewodnikach górskich (zniesiona została także kategoria przewodników wysokogórskich na rzecz przewodników tatrzańskich II i I klasy).