Powstał zorganizowany przez św. Franciszka z Asyżu Zakon Żebraczy Braci Szarych i Klarysek zajmujący się pielęgnacją chorych na trąd.

We Flandrii powstało Stowarzyszenie Beginek, którego zadaniem było pielęgnowanie chorych w domach i szpitalach.

W okresie od XVI do połowy XIX wieku zlikwidowano wiele zakonów i zamykano szpitale. Do opieki nad chorymi zatrudniano kobiety z najniższych warstw społecznych, nie przeszkalając ich wcześniej. Pomagali im zazwyczaj dozorcy.

W XVI wieku Wincenty à Paulo założył Stowarzyszenie Pań Miłosierdzia. Zajmowało się ono opieką nad biednymi chorymi w ich domach. W 1642 r. powstało Zgromadzenie Szarytek, w którego skład wchodziły przeważnie młode kobiety ze wsi. Składały one roczne śluby i były przygotowywane do opieki nad chorymi. Uczono je również pisania, czytania i rachunków. Zatrudniane były m.in. w szpitalach.

W latach 1780–1800 F. May organizował w Mannheim szkolenia dla dozorców. Był również autorem podręcznika dotyczącego tego zakresu wiedzy.

Na początku XVIII wieku pastor T. Flieduer powołał Zgromadzenie Diakonis (działało w szpitalach, domach starców, prywatnych domach, więzieniach). W 1836 r. z jego inicjatywy powstała szkoła w Kaiserswerth. Kształcono w niej m.in.