Aulakogen – wielki, zwykle nieczynny geologicznie rów tektoniczny na platformie kratonu. Aulakogeny można traktować jako nieaktywną, kopalną formę ryftu.
Termin wprowadzony przez Nikołaja Szatskiego w roku 1946.
Tło tektoniczne Skorupa ziemska jest rozciągana w wielu miejscach kuli ziemskiej. Gdy rozciąganie następuje na dnie oceanicznym, w miejscu osłabienia formuje się grzbiet śródoceaniczny i powstaje strefa ryftu; gdy natomiast siły rozciągające wystąpią pod kontynentem, następuje proces ryftowania. O ile więc rozciąganie relatywnie cienkiej skorupy oceanicznej szybko powoduje pojawienie się na powierzchni magmy, gruba skorupa kontynentalna może być rozciągana przez miliony lat, zanim dojdzie do spektakularnych epizodów wulkanicznych. Występuje zamiast tego długotrwała, relatywnie mało intensywna aktywność sejsmiczna i wulkaniczna. Rozciąganie skorupy powoduje obniżanie się terenu, który formuje szerokie zapadlisko ograniczone z obu stron siecią uskoków normalnych. Gdy takie zapadlisko jest obecnie aktywne tektonicznie, określamy je jako ryft;