Budowa geologiczna i rzeźba thumb|246x246px|Mapa satelitarna Tanzanii i okolic Geologia Obszar Tanzanii położony jest w obrębie prekambryjskiej płyty afrykańskiej, zbudowanej głównie ze skał metamorficznych, takich jak łupki, kwarcyty, marmury oraz granity. Podłoże to przykrywają młodsze osady pochodzenia lądowego. W wyniku długotrwałych procesów tektonicznych znaczna część kraju została wyniesiona na wysokość przekraczającą przeciętnie 1500–2000 m n.p.m., po czym ukształtowana została przez intensywne procesy denudacyjne.
Na przełomie kredy i trzeciorzędu obszar dzisiejszej Tanzanii objęły silne ruchy tektoniczne, prowadzące do spękań skorupy ziemskiej i powstania rozbudowanego systemu rowów tektonicznych, będących częścią Wielkiego Rowu Afrykańskiego. Zjawiskom tym towarzyszyła intensywna aktywność wulkaniczna, której efektem były rozległe potoki lawowe, liczne stożki wulkaniczne oraz obszerne kaldery.
Rzeźba Większość powierzchni obejmuje Wyżyna Wschodnioafrykańska, o wysokości od 900 do 1500 m n.p.m. Jest silnie rozczłonkowana przez rowy tektoniczne należącymi do systemu Wielkich Rowów Afrykańskich na odrębne płaskowyże o nazwie Uniamwezi.