pomocni w realizacji tych planów mieli być duchowni uniccy sprowadzani z Galicji, gdzie procesy latynizacyjne przebiegały o wiele wolniej (proboszczem lubelskiej parafii został w 1868 pochodzący z okolic Lwowa ks. Mikołaj Kolenkowski). W końcu lat 60. XIX w. przeprowadzono remont cerkwi Przemienienia Pańskiego, usuwając z niej elementy charakterystyczne dla obrzędowości katolickiej. 11 maja 1875 parafia Przemienienia Pańskiego w Lublinie (licząca wówczas około 80 osób) została włączona do nowo powstałej eparchii chełmsko-warszawskiej (w miejsce eparchii warszawsko-nowogieorgijewskiej) Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. mały|lewo|Cerkiew cmentarna Świętych Niewiast Niosących Wonności w Lublinie W latach 1873–1876 na placu Litewskim wzniesiono sobór Podwyższenia Krzyża Pańskiego, który stał się konkatedrą eparchii (odtąd wikariusz eparchii nosił tytuł biskupa lubelskiego). W latach 1902–1903 na cmentarzu przy ulicy Lipowej zbudowano cerkiew Świętych Niewiast Niosących Wonności (ufundowaną przez prezesa Izby Skarbowej w Lublinie Andrieja Diejkuna). W 1904 przy rogatce warszawskiej wzniesiono cerkiew wojskową („pułkową”).