starostę powiatu wąbrzeskiego, Zygmunta Kalksteina).
Egzekucje w Piaskowni 200px|right Jako główne miejsce kaźni mieszkańców powiatu wąbrzeskiego Niemcy wybrali jednak nieczynną kopalnię piasku („piaskownię”), znajdującą się pobliżu wsi Łopatki – 11 kilometrów od Wąbrzeźna. Pierwszą grupę Polaków rozstrzelano w Łopatkach w dniu 17 października 1939 r. Regularne egzekucje odbywały się tam przez kolejnych sześć tygodni. Co kilka dni do piaskowni zwożono grupy skazańców (zwykle po ok. 150 osób każda), gdzie następnie rozstrzeliwali ich Selbstschutzmani.
W Łopatkach zginęła większość spośród blisko tysiąca więźniów obozu w Wąbrzeźnie. Zamordowano tam również wielu więźniów obozu Selbstschutzu w RywałdzieObóz mieścił się w zabudowaniach klasztoru oo. kapucynów w Rywałdzie. Obóz funkcjonował od października 1939 r. do lata 1940 r. i w tym okresie przeszło przezeń blisko tysiąc Polaków. (sąsiedni powiat grudziądzki), jak również wielu mieszkańców powiatu brodnickiego.