Lustracja królewszczyzn z 1564 roku wykazała w Stężycy 137 domówW. Ochmański (wyd.), Lustracja województwa sandomierskiego 1564–1565, Wrocław 1963, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo PAN, s. 246–254. Mieszkańcy zajmowali się m.in. rybołówstwem, transportem rzecznym, handlem, warzeniem piwa i rzemiosłem. Funkcjonowały jatki mięsne, piekarskie i szewskie, dwa królewskie młyny na Wieprzu oraz skład związany z handlem solą. Pobierano także opłaty od jednostek przewożących Wisłą zboże.
Wcześniej znaczenie stężyckiego sądownictwa osłabło, a kompetencje grodu przejął Radom. Na sejmie piotrkowskim w 1563 roku postanowiono o restytucji jurysdykcji grodzkiej w Stężycy. Ówczesny starosta radomski został zobowiązany do ustanowienia osobnego urzędu grodzkiego i odbywania w Stężycy roków sądowych. Nie oznaczało to jeszcze powstania odrębnego starostwa. Do ostatecznego wyodrębnienia starostwa stężyckiego, zarówno pod względem jurysdykcji, jak i majątku, doszło w 1569 roku.