Idziego (miejsce to jest upamiętnione usytuowanym pomiędzy ul. Lipskiego a stawem obeliskiem, na którym widnieje inskrypcja: „W tym miejscu stał dawny kościół parafialny pod wezwaniem Śgo. Idziego fund. za czasów Leszka Czarnego z Rodziny Piastów w 1263”). Parafia istniała w Czerniejewie jeszcze przed domniemaną lokacją miasta, bowiem z 1284 pochodzi wzmianka o proboszczu Janie, kapelanie księcia Przemysła II. Osada początkowo była własnością królewską, później stała się miastem prywatnym. Przypuszczalnie za panowania Kazimierza Wielkiego wzniesiono tam zamek warowny (na terenie obecnego założenia pałacowo-parkowego). W 1386 król Władysław Jagiełło darował wieś wojewodzie kaliskiemu Sędziwojowi Pałuce z Szubina.
Przyjmuje się, iż lokacja miasta (nadanie praw miejskich) miała miejsce za czasów Pałuków ok. 1390 – źródła wymieniają bowiem wójta czerniejewskiego (1390) i obywatela miasta Czerniejewo (1395). Miasto ulokowane zostało na prawie magdeburskim, na wschód od szlaku Gniezno – Giecz.