Na dawną metrykę miejscowości wskazuje również jej położenie pomiędzy Gnieznem i Gieczem, przy historycznej drodze łączącej wczesnopiastowskie grody (obecna ul. Poznańska, Pałacowa i Generała Lipskiego). Przy trakcie zapewne istniał gród obronny o nieokreślonej dokładnie lokalizacji. Według miejscowej tradycji był on położony po wschodniej stronie obecnego miasta, przy przeprawie przez otoczoną rozlewiskami rzeki Wrześnicy (obecnie wyniesienie terenu przy ul. Gnieźnieńskiej – przy tartaku). Inne domniemane miejsce istnienia grodziska to wyniesienie na rozwidleniu traktu gnieźnieńskiego (obecnie trójkątny plac im. Onufrego Kopczyńskiego), na którym wzniesiono później kościół pw. św. Jana Chrzciciela. Najstarsza wzmianka na temat istnienia na terenie dzisiejszego Czerniejewa ośrodka osadniczego pochodzi z 2 poł. XIII w. W dokumencie Przemysła II z 1284 wymieniane jest jako osada Czyrniów usytuowana w miejscu spływu rzek Moszczenicy i Grodnika do Wrześnicy. Kontekst historyczny wskazuje, że była to osada targowa rozciągająca się wzdłuż drogi handlowej łączącej Giecz z Gnieznem i biegnącej z południa na północ równolegle do rzeki. Plac targowy powstał na wyniesieniu po prawej stronie drogi (ob. pl. Kopczyńskiego d. Plac Targowy). Na północny zachód od targowiska prawdopodobnie wznosił się kościół pw. św.