takie które mogą być stosowane tylko w obrębie pętli, np. instrukcja opuszczenia, instrukcja kontynuacji, instrukcja powtórzenia bieżącej iteracji, instrukcja pomijania określonych iteracji. Instrukcje modyfikujące działanie pętli wymienione w drugiej grupie, zostały opracowane i uwzględnione w definicjach języków programowania, jako substytut instrukcji skoku, której użycie jest krytykowane w literaturze przedmiotu. Każda z operacji realizowanych przez tę grupę instrukcji może bowiem zostać zrealizowana za pomocą instrukcji skoku i etykiety umieszczonej w określonym miejscu. Instrukcja skoku pozwala w przeciwieństwie do tych instrukcji na przejście do dowolnego miejsca, natomiast instrukcje modyfikujące pętle z góry narzucają miejsce, do którego nastąpi przekazanie sterowania, co w pewnym stopniu zwiększa czytelność programu (kodu źródłowego) w porównaniu do instrukcji skoku.
Przykład – pętla iteracyjna
Poniżej przykład pętli w języku Pascal: var licznik : integer;
begin for licznik := 1 to 10 do WriteLn('Wiersz numer ', licznik); end.
Przykład w C++ jako wariant pętli ogólnej: for (int i = 0; i < 10; ++i) std::cout << i << "-ta iteracja." << std::endl;
Przykład w C jako wariant pętli ogólnej: int i;
for (i = 0; i < 10; ++i) printf("%d-ta iteracja.\n", i);