mały|Słowiański kapłan ognia, Jan Matejko, około 1870 Żerca, żyrca – kapłan w religii słowiańskiej, którego nazwa oznacza dosłownie ‘tego, który składa ofiary’. Nazwa ta pojawia się głównie w słownictwie wschodnio- i południowosłowiańskim, a u Słowian zachodnich poświadczone jest tylko w języku polskim. Najwięcej informacji o kapłaństwie słowiańskim pochodzi z tekstów łacińskich dotyczących pogaństwa Słowian połabskich. Z opisów wynika, że zajmowali się składaniem ofiar bogom, wróżeniem i wyznaczaniem świąt. Posiadali wiedzę kosmologiczną i stanowili główne źródło oporu przeciwko chrześcijaństwu.
Etymologia W języku staropolskim żerca pojawia się w formach żyrzec, żerzec, żyrca, żerca od początku XV w. do XVI w. w polskich tłumaczeniach Nowego Testamentu jako odpowiednik łacińskiego słowa architriclinus i oznacza ‘swata’, później pojawia się tylko w słownikach, gdzie występuje jako synonim łacińskich słów pronubus, paranymphus, oraz polskich swat, dziewosłąb, hochmistrz, marszałek weselny. Tylko w jednym poświadczeniu żyrcami nazwano wszystkich gości weselnych, swadziebników. Oprócz tych słów, Słownik Samuela Linde wymienia także słowa żerecki z Budnego, żertownik ‘stół ofiarny’ w cerkwi z Pimina i Sakowicza, żertwa lub żartwa oraz żertować, jednakże te słowa uznawane są za pożyczki z języka cerkiewnego.